Δευτέρα, 1 Οκτωβρίου 2012

Ρωμανού, Δαμασκηνού, Ανανία και της Παναγίας. Της Γοργοεπηκόου.


ΟΣΟΙ ΛΕΥΚΟΦΟΡΟΙ, ΕΝΝΟΗΤΩΣΑΝ

Είναι κανείς από το μέρος της αθωότητας -λευκοφόρος την διάνοιαν, που λέει κι ο Ρωμανός- σε δύο περιπτώσεις: όταν δεν έχει φτάσει στο σημείο να υποψιασθεί καν το μαύρο. Κι όταν τό έχει διατρέξει ως την έσχατη άκρη του, έτσι που να πατήσει από το άλλο μέρος πάλι στο λευκό. Με πλήρη συνείδηση ότι όσα γνώρισε στο αναμεταξύ τού είναι απολύτως άχρηστα.
Μιλώ πέραν από την ανάγκη και πάνω από την ανισότητα των πεπρωμένων.
Μορφές όπως του Πλωτίνου, του Ρωμανού του Μελωδού, του Fra Angelico, του Blake, του Vermeer, του Holderlin, του Novalis, του Mozart, του Rimbaud, του Shelley, του Θεόφιλου, του Παπαδιαμάντη, διαφορετικές στο έπακρο, μ' ελκύσανε ανέκαθεν -ανεξάρτητα εντελώς από τη ζωή τους- γι' αυτό το λευκό σημάδι που διασώζανε στο έργο τους, τη λάμψη που έφερναν είτε με τρόπο ήπιο είτε με αγριότητα.
Επειδή, βέβαια, η χώρα της αθωότητας δεν είναι όπως τη φαντάζονται μερικοί. Έχει τους αγίους της και τ' αγρίμια της, τα παρθένα δάση και τα γαλήνια νερά της.
Χρειάζεται να' σαι τέλεια αφοπλισμένος για να προχωρήσεις μέσα της. Είναι τόσο αραιός ο αιθέρας εκεί, που καμιά κοσμοθεωρία δεν αντέχει, καμιά σοφία δεν έχει πέραση.
[...]
Ω, ναι, είναι δύσκολο να το εξηγήσει κανένας. Πρόκειται για μια "μηχανή", με την παλιά σημασία, που με κάθε κίνηση προς τα πίσω ξεγράφει την ιστορία και με κάθε κίνηση προς τα εμπρός διανοίγει μια παρθένα οδό: για να μπορεί να βλέπει ο καθένας διαρκές το ακαριαίο και ακαριαίο το διαρκές. Να βλέπει ό,τι αγαπά σαν τον πυρήνα ενός παραδείσου.
Όσοι λευκοφόροι, εννοήτωσαν.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ, Η μαγεία του Παπαδιαμάντη

Μικρό και αυθαίρετο σχόλιο:

Το παραπάνω απόσπασμα του Ελύτη για τον Σκιαθίτη με το οποίο εισέρχεται στη μαγεία του, υποχρεώνει σε διαρκή επανάληψη. Τόσο για το μεράδι της αθωότητας που ορίζει όσο και για τη χώρα της. Μάλιστα δε γι' αυτούς τους λευκοφόρους τούς εν σκότει που αδυνατούν να ορίσουν πάντα τα μέλη τους ή να υπακούσουν στην ποινή της σιωπής, καθώς αθώοι εντελώς και ως παίδες εν καμίνω, και που αιφνιδιάζονται κάθε φορά από το φόβο και το σκοτάδι των υπολοίπων, λευκοφόρων και αυτών, εν σκότει επίσης.  Δυστυχώς αυτό που καθιζάνει είναι το κατακάθι και όχι το απόσταγμα στιγμών που ορίζουν άλλωστε το ακαριαίο που διαφεύγει και όχι το διαρκές που δεν μένει. Ωστόσο είμαστε στιγμές μονάχα. Που τις χάνουμε ή τις κερδίζουμε ανάλογα. Λυπάται κανείς για όλη αυτή τη σπατάλη του χρόνου και έχει μια διάθεση ακέραιης φυγής και ουχί επαιτείας ή απαίτησης. Αποχωρεί τετρωμμένος εκ νέου.

"Νυξ αμειδής" λέει ο Ρωμανός, μα το φως ευαγγελίστηκε και όχι ματαίως. Υποχρεώνομαι σε υποταγή στο επουράνιο φως και όχι στο χοϊκό. Ωστόσο έρχεται ώρα και όχι, ου νυν εστί -μα ποιος μπορεί άραγε και να ξέρει;- που θα κλάψουμε ίσως πικρά -και όχι θα δακρύσουμε απλώς- γι' αυτό το χοϊκό φως που εν γνώσει μας απωλέσαμε, αποστρέψαμε, ενίοτε δε και εκδιώξαμε. Η ιστορία επαναλαμβάνεται δυστυχώς. Οι παραμυθίες απλώς συνηγορούν υπέρ της επαλήθευσης της πραγματικότητας και ως αντίστιξή της.
Όσοι εν σκότει πρώην λευκοφόροι, εννοήτωσαν. Ε, και;

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου